Những bài học kinh doanh hồi bé của tôi

Phải nói rằng tôi rất thích kinh doanh, rất thích kiếm tiền và đã bắt đầu thử kinh doanh từ khi còn đi học, cũng đã học được những bài học "xương máu", nhưng cũng nhờ thế mà tôi đã tránh được rất nhiều khi tôi bắt đầu mở công ty ngày hôm nay.

Lần đầu tiên tôi "kinh doanh" là đầu năm lớp 7, khi đó tôi nhận chép lời bài hát cho các bạn trong lớp với giá 500đ/bài. Tuy nhiên chỉ 2 hôm sau thì tôi nhận được cái nhìn coi thường của bạn và được đánh giá là "ăn tiền của bạn", điều tôi rút ra là "trong kinh doanh, đặc biệt là ở những nơi như Việt Nam, ta phải biết làm miễn phí để đạt điều gì đó lợi ích hơn".

 

Lần thứ 2 cũng là năm lớp 7, khi đó nhà tôi ở trong khuôn viên một trường cấp 2 và ở xung quanh đó thì chưa có hàng cho thuê truyện nào. Vậy là tôi-một thằng bé thích đọc truyện tranh quyết định sẽ mở cửa hàng cho thuê truyện tại nhà. Được sự động viên của chú- người nói với tôi rằng “cùng lắm thì xách vôi đi sơn lại dòng chữ “cho thuê truyện” đã viết lên tường là xong thôi mà”, tôi đã mở cửa hàng cho thuê truyện đầu tiên ở khu vực đó. Với lợi thế ở ngay trong trường, thành công đến ngay lập tức. Cứ đến giờ ra chơi là nhà lại tấp nập người vào thuê truyện, tiền “chảy ầm ầm” vào túi (tất nhiên là cảm tưởng của một thằng nhỏ). Nhưng 1 tuần sau vấn đề bắt đầu xuất hiện. Thứ nhất, tôi không đầu tư thêm truyện mới và khách hàng thưa dần, thứ hai tôi bị mất truyện vì không biết cách quản lý và thứ ba là sự ồn ào làm mẹ tôi khó chịu. Thêm một tuần sau thì chẳng có khách nào vào hỏi nữa và tôi cũng chẳng cần phải xách vôi đi quét lại bức tường mà trước đó đã viết dòng chữ “Cho thuê truyện” lên đó. Cũng có cái may là tiết kiệm được một khoản , có lẽ thời gian và nước mưa giúp tôi làm việc đó mà không đòi thù lao gì.

Suốt quãng thời gian còn lại của cấp 2 tôi không kinh doanh gì nữa.

Lần thứ 3 tôi kinh doanh là năm lớp 11 ( trong khoảng thời gian này báo hoa học trò hay đưa những tấm gương tuổi teen kinh doanh làm tôi càng sốt ruột), khi đó có một cô bạn trong lớp buôn thiếp kiếm được khá nhiều và tôi cũng rủ cậu bạn thân cùng lớp bắt chước. Việc đầu tiên làm thực ra không đáng tự hào lắm, đó là ra cạnh cô bạn buôn thiếp kia để “nhìn lén” xem cô bạn đó mua thiếp ở đâu (bài học bảo vệ bí mật kinh doanh) và sau đó hai anh em chung tiền bắt đầu kinh doanh. Lần đầu kinh doanh bỏ vốn ra không nhiều, mua được chỉ vài chục tấm thiệp về mà chưa biết bán cho ai. Vậy là vắt óc nghĩ nơi có thể bán (bài học rút ra là nên nghĩ đến thị trương tiêu thụ trước khi bắt đầu kinh doanh). Đầu tiên, tôi cầm đống thiếp đó mời những người bạn không quen biết mà tôi gặp ( giống bán sách hay băng đĩa dạo bây giờ) và những lần như thế đã giúp tôi không bao giờ xấu hổ khi giao bán SP của mình cho bất kỳ ai nữa. Không bán được tấm thiệp nào, tôi chuyển hướng sang hàng xóm, những người học ở các trường cấp 3 khác, nhờ họ mang đến lớp bán hộ. Và tôi thành công mỹ mãn, thậm chí mẹ một người bạn tôi còn mua vài chục chiếc để cho siêu thị của cô bán.

Tôi quyết định vay thêm tiền của mẹ và cậu để “đầu tư” lớn hơn. Lần này mẫu mã còn đẹp và phong phú hơn trước, tôi đã ngồi chọn từng chiếc thiệp (vì tính cẩn thận này mà tôi bị người bán hàng chửi và tôi đã thề không quay lại mua hàng đó nữa). Những chiếc thiệp tiếp tục bán chạy (đúng ra là đến tay người khác) và tôi tưởng như sắp lãi to đến nơi, sau khi trả hết nợ sẽ mua được mấy bộ quần áo mới. Quay vòng vốn thêm 1,2 lần nữa với những niềm hân hoan sung sướng. Tuy nhiên tôi đã nhầm, người bạn của tôi đã không bán như tôi, cậu ta lấy thiệp của tôi, không bán được nên đem tặng hết nhưng cứ liên tục lấy thêm từ tôi (đến giờ tôi vần không hiểu tại sao cậu ta lại làm thế). Vậy là từ lãi chuyển thành lỗ và tất cả số tiền còn lại tôi đem đi mua 1 đôi giày mà đến bây giờ tôi vẫn giữ. Còn một thứ khác tôi vẫn giữ đến giờ là khoản tiền tôi nợ mẹ và cậu tôi. Qua đây tôi rút ra được hai bài học hữu ích. Thứ nhất là chọn đối tác có tư duy kinh doanh, phù hợp với mình và có thể tin tưởng được, rõ ràng minh bạch (điều này khó), tốt hơn là nên để mắt đến đối tác của mình. Thứ hai là phải quản lý được dòng tiền ra vào, sự quay vòng vốn và kế toán phải rõ ràng.

 

Sau vụ “buôn” thiệp này tôi không kinh doanh gì thêm nữa mà chỉ có thêm 1 lần duy nhất kiếm được tiền từ việc thiết kế logo cho lớp. Lần đó tôi giành giải nhất, được giảm một nửa số tiền đóng góp, niềm vui kiếm được tiền chỉ mất đi khi tôi nhận ra rằng tôi không kiếm được tiền từ thiên hạ mà là kiếm tiền từ chính bố mẹ tôi.

Lên đại học thì tôi trở thành sinh viên và “người làm thuê” thực thụ. Sinh viên ở chỗ tôi chỉ luôn xin tiền bố mẹ và người làm thuê là vì tôi không nghĩ đến chuyện kinh doanh gì mà chỉ muốn đi làm thêm lấy kinh nghiệm (cũng có thể do đặc thù ngành kiến trúc của tôi sinh ra thế, nhưng thực sự nó làm tôi lạnh đi khá nhiều cái máu kinh doanh trong người).

Sau vài năm đi làm thuê, tôi quyết định theo đuổi đam mê kinh doanh của mình-đam mê ám ảnh tôi suốt những ngày đi làm thuê sau khi ra trường để lấy kinh nghiệm sống. Và tôi hiện nay vẫn đang tiếp tục học những bài học thương trường khác mà tôi sẽ kế với các bạn trong câu chuyện “Những ngày đầu khởi nghiệp” mà tôi sẽ viết tiếp trong vài hôm tới.

Hiện nay tôi đã mở công ty với lĩnh vực chủ đạo không phải là ngành kiến trúc tôi học (mặc dù cũng có làm) mà là công việc dịch thuật-công chứng. Tôi cũng là người ham đọc sách kinh doanh và thích trao đổi về lĩnh vực này. Nếu bạn có thời gian và hứng thú, các bạn có thể giúp đỡ tôi trong những ngày đầu khởi nghiệp thì còn gì bằng?

Nguồn: saga.vn